زبان و ادبیات فارسی ششم ابتدایی
مطالب آموزشی و کمک درسی
ایران در دوره های مختلف تاریخی:



[ شنبه چهاردهم بهمن 1391 ] [ 9:28 ] [ نسرین عمادی ] [ ]
1) بیت زیر را باز نویسی کنید

 برگ درختان سبز در نظر هوشیار               هر ورقش دفتر یست معرفت کردگار

2) مخالف کلمات زیر را بنویسید

ظاهر         حاضر                 بینا                    نادان

3) در شعر زیر قافیه ها را مشخص کنید

باد بهاری   وزید    از طرف   مرغزار                   باز به گردون رسید ناله ی هر مرغ زار

خیز و غنیمت شمار جنبش بادربیع                    ناله ی موزون مرغ بوی خوش لاله زار

4)جمله های زیر را باز نویسی کنید :

این همه خلق را که شما بینید بدین چندین بسیاری . این همه را خالقی است.

غفلت از این و نااندیشیدن تاریکی افزاید اندر دل و نادانی گمراهی است .

8)کدام جمله ها عاطفی , کدام خبری و کدام امری است ؟

الف ) دانش آموزان کلاس ششم 1 خوب درس می خوانند .

ب)  چه دانش آموزان قدر شناسی !

ج) مکن کاری که هشیاران بخندند

9) نام دیگر جمله ی پرسشی چیست؟ و بگویید جمله ی پرسشی چه مشخصاتی دارد ؟

10) در جمله ی : <خیز و غنیمت شمار > چند جمله وجود دارد ؟ این جمله ها از کدام نوعند؟

11) وقتی می گوییم " ترکیب وصفی " ترکیب یعنی چه ؟

12) کدام یک از ترکیب های زیر وصفی است ؟ 

بوی خوش            باد بهاری                برگ درختان                  برگ سبز 

13) به جز ترکیب وصفی چه نوع ترکیب دیگری می شناسید ؟ نام ببرید و برایش مثال بزنید .

14) با توجه به متن درس " معرفت آفریدگار " چه چیزی موجب افزایش روشنایی در دل می شود؟

15) درس معرفت آفریدگار از چه کتابی است ؟ نام نویسنده ی این کتاب کیست؟

16) برای هر کدام از کلمات زیر  4 هم خانواده بنویسید

مخلوق                نعمت              موزون         معرفت              غفلت

17) هم معنی کلمات زیر را بنویسید :

گردون                مرغزار

18) شاعر در بیت زیر توصیه می کند که چه چیزهایی را غنیمت شماریم ؟

خیز و غنیمت شمار جنبش باد ربیع            ناله ی موزون مرغ بوی خوش لاله زار

   عزیزانم شاد و بهروز باشید

[ شنبه چهاردهم بهمن 1391 ] [ 9:26 ] [ نسرین عمادی ] [ ]

 آن سوی نخل ها پُر سرباز دشمن است      این شهر ِ در محاصره، شهر تو و من است

 دشمن نفوذ کرده و این شهر بی پناه          اینک به زیر چکمهّ ناپاک دشمن است

 دریاقلی! رکاب بزن، یا علی بگو                  چشم انتظار همت تو دین و میهن است

 ای مرد اهل درد، بنازم به غیرتت               این خانه‌ها هنوز پر از کودک و زن است

 فردا ـ اگر درنگ کنی ـ کوچه‌های شهر        میدان جنگ تن به تن و تانک با تن است

 از راه اگر بمانی و روشن شود هوا           تکلیف شهر خاطره‌های تو روشن است!

 دریاقلی! رکاب بزن گرچه سهم تو             از این دیار، ترکش و یک مشت آهن است

 دریاقلی! به وسعت دریاست نام تو            تاریخ در تلفظ نام تو الکن است

 هی مرد ِ مرد از نفس افتاده‌ای مگر؟!        همپای مرگ، کار تو امشب دویدن است

 چون موجها به دامن ساحل نمی‌خزی        دریایی و طریقت دریا تپیدن است.


[ دوشنبه بیست و نهم آبان 1391 ] [ 7:51 ] [ نسرین عمادی ] [ ]

رستم هنگام جدا شدن از تهمینه،همسرش،پس از آنکه فهمید به زودی دارای فرزند خواهند شد،بازوبندی به تهمینه دادکه آن رابه بازوی اوببندد.پس از مدتی تهمینه پسری به دنیا آوردوبازوبند را به بازوی او بست.سهراب کم کم بزرگ شد ودر شجاعت وپهلوانی همانند پدرش بود .یک روز با مادر درمورد پدرش صحبت کرد وفهمیدکه پدرش کیست وچگونه آدمی است.سهراب تصمیم گرفت به جست وجوی پدر برودوبااو همراه باشدوکاووس شاه که وصف پهلوانی ها ورشادت های سهراب را شنیده بود،رستم رابرای مقابله بااو فرا خواند .رستم برای این که این پهلوان جوان را ببیندواورابه خاک بزند،لباس ترکان را پوشیدومخفیانه به اردوگاه سهراب رفت.

«ژنده رزم»برادر تهمینه ودایی سهراب از جریان پدروفرزندی سهراب خبرداشت وچون رستم را می شناخت،تهمینه اوراباسهراب همراه کرده بودتارستم را به سهراب بشناساند؛امااز بخت بد،آن شب ژنده رزم از چادر سهراب بیرون آمده بودواین همان شبی بود که رستم به اردوگاه آمده بود .ژنده رزم بارستم روبرو شد وآن هادر تاریکی یکدیگر رانشناختند.ژنده رزمبادیدن سایه فریاد براورد امارستم با ضربه ای او راکشت تابتواند به کارخود ادامه دهد.

فرداصبح سهراب از کشته شدن دایی خود آگاه وآماده رزم شد.سهراب می دانست که پدرش در میان پهلوانان ایرانی است،اما اورا نمی شناخت.به همین دلیل از هژیر که نزد آنان اسیربود،سراغ رستم را گرفت .هژیر بدون آنکه از سهراب وماهیت واقعی او ونقشه اش آگاه باشد،نشانی تمام پهلوانان رادادووقتی می خواست رستم را معرفی کند،گفت او یک پهلوان چینی است.هژیر می ترسیدکه سهراب قصد جان جهان پهلوان راداشته باشد،به همین دلیل اطلاعات غلط به اوداد.سهراب از قصدهژیر آگاه شدواصرارکرد که رستم وچادر اورانشان دهد،اماهژیر حتی با پول ومقام ووعده های دیگر سهراب هم راضی نشدنشانی از رستم به سهراب بدهد.سهراب خشمگین به چادر کاووس شاه حمله برد.کاووس شاه کسی رانزد رستم فرستاد واورابه کمک طلبید.

رستم نزد سهراب آمد تااوراازجنگ بازدارد.سهراب پدررادیدوحدس زد که شاید او رستم باشد.به همین دلیل اورا به کناری کشید واز نام ونشان او پرسید.رستم که سهراب را نشناخته بود،باز هم هویت خودراپنهان کرد. سهراب جوان از یافتن پدر ناامید شده بود،تصمیم گرفت به سپاه کاووس حمله کند.قرارشدفردا صبح رستم وسهراب بایکدیگر کشتی بگیرندتا برنده وبازنده ی میدان پهلوانی معلوم شود .در دور اول سهراب پیروز شدوبر طبق رسم پهلوانی که رستم پیشنهادکرد،قرارشددوباره کشتی بگیرند .در دور دوم ،رستم پیروزشد وباخنجرخود قلب جوان راازهم درید؛بی خبر از آنکه فرزندش سهراب است وفقط وقتی بازوبند رابربازوی سهراب دید،فهمیدکه چه کرده است .رستم آن پهلوان نامدار،بر جسد فرزندگریه ها وناله ها کرد.آن گاه گودرز را؛برای آوردن نوشدارونزدکاووس شاه فرستاد.، اما کاووس از بیم نجات سهراب وهمدست شدن پدروپسر ودر خطر دیدن تاج وتخت خود،در فرستادن نوشدارو،کوتاهی کرد.رستم دلتنگ از مرگ فرزند وخشمگین از خیانت کاووس شاه،نزد او رفت تا نوشدارو بگیرد اما.....................

گَوِ پیل تن سرسوی راه کرد           کََس آمد پی اش زود وآگاه کرد

که سهراب شد زین جهان فراخ      همی از تو تابوت خواهد نه کاخ

سهراب جان باخت ونوشداروی پس از مرگ سهراب در فرهنگ ما مثل شد.

[ پنجشنبه هجدهم آبان 1391 ] [ 9:52 ] [ نسرین عمادی ] [ ]
موضوع انشا:توصیف موردی که دوستش دارید.مانند:یک منظره ـ  فرد مورد علاقه تان ـ خوراکی و ......

[ پنجشنبه هجدهم آبان 1391 ] [ 9:38 ] [ نسرین عمادی ] [ ]

1-  شعر های زیر را کامل کنید.

..........................................                این خانه،خانه ی توواین دل سرای توست  

گر بود اختیار جهانی بدست من             .............................................

جاودان زی، ..........................              .............................................


2-فرض کنید شما زبان فارسی هستید و در دوخط خواسته ی خود را از ایرانیان بیان کنید.

 

3- ضرب المثلی که در درس " من و شما " آمده را بنویسید و آن را توضیح دهید.

 


4- مترادف کلمه های زیر را بنویسید.

بزرگی و ............                شروع و ..............             وطن و ...............


5- متضاد کلمات زیر را بنویسید.

فراز و ...............              پیروزی و ...............          سر بلندی و ...........


6- ترکیبات وصفی و اضافی را مشخص کنید؟

آوای دلنشین :                                              بزرگان علم:

[ جمعه پنجم آبان 1391 ] [ 16:8 ] [ نسرین عمادی ] [ ]

خلق-مرغزار-غنیمت-سیمرغ-ربیع-بدرقه-سپاس-افزاید-موزون-معرفت-قمری

بهار سالمی

[ سه شنبه بیست و پنجم مهر 1391 ] [ 9:18 ] [ نسرین عمادی ] [ ]

در بین موصوف و صفت  می توانیم حرف ی  بیاوریم .


مانند : گل زيبا که می توان گفت: گلی زيبا.

 

در بین مضاف و مضاف الیه نمی توانیم ی بیاوریم .

 

مانند : كفش محمد ؛در اينجا نمی توان گفت كفشي محمد  .

 

 

 در بین مضاف و مضاف الیه می توان « این »

 

 و « آن » اضافه کرد

 

مانند : ساحل دريا

 

ساحل اين دريا 

 

صاحب آن مغازه

 

در بین صفت و موصوف نمی توانیم صفت اشاره « این » و « آن

 

 » اضافه کنیم .

 

مانند :

 

دخترزيبا

 

نمی توانیم بگوئیم دختر اين زيبا  یا، دختر آن زيبا 

 

 

 

اگر کسره صفت و موصوف را برداریم و فعل است را به آن

 

 اضافه کنیم جمله ای معنی دار ساخته می شود.

 

مانند : مادر مهربان+ است که می شود مادر مهربان است.

 

اما مضاف و مضاف الیه چنین نیست .

 

مانند كيف سارا + است  که می شود كيف سارا است و جمله

 

 ما در این شکل درست نیست.


همچنين اگر به صفت ، تر اضافه كنيم كلمه ي جديد معني دار خواهد بود 


مانند : كوه بلند كه اگر به آن تر اضافه كنيم ميشود كوه بلند تر كه معني مي دهد.


درحالي كه اگر تر به مضاف اليه بپيوندد ، معني نخواهد داشت مانند دركلاس تر كه معني نمي دهد

[ سه شنبه هجدهم مهر 1391 ] [ 9:15 ] [ نسرین عمادی ] [ ]

قید:

کلمه ای است که مفهوم فعل یا صفت یا کلمه ی دیگر را به چیزی از قبیل : زمان ، مکان ، حالت و چگونگی  مقید سازد و از ارکان اصلی جمله باشد ، مانند : آرش پیوسته کار می کند ، هرگز بیکار نمی نشیند ، هر پرسش را عاقلانه جواب می دهد .   کلمات پیوسته ، هرگز و عاقلانه از قیود هستند .

ممکن ایت یک جمله دارای چند قسم از قیود باشد :  نیما، امروز اینجا خوب کار کرد .
" امروز " قید زمان و " اینجا " قید مکان و " خوب " قید  حالت است

ممکن است قیدی  بر سر قید دیگر افزوده شود : محمد بسیار دیر به خانه بازگشت

قید بر دو قسمت است : مختص و مشترک

قید مختص آن است که تنها در حالت قید استعمال شود ، مانند : هرگز ، هنوز

قید مشترک آن است که در غیر حالات قید نیز استعمال شود ، مانند : خوب ، بد و امثال آن که گاهی صفت واقع شوند  و گاهی قید : علی خوب کار می کند . محمد شاگرد خوبی است .

پاره ای از قیود مشهور از این قرار است :

1- قیود زمان : پیوسته ، همیشه ، گاه ، گاهی ، ناگاه ، ناگهان ، همواره ، دیر ، زود ، بامداد ، دوش ، پار ، پیرار ، شب ، روز 

2- قیود مکان : بالا ، پایین ، فرود ، چپ ، راست ، پیش ، پس ، آنجا ، اینجا ، درون ، برون ، هرجا ، همه جا


3- قیود مقدار :  بیش ، کم ، بسیار ، اندک ، پاک ، سراسر ، یکسر ، بسی ، بسا ، چند ، چندان ،  فراوان

4- قیود تاکید و ایجاب : البته ، لابد، لاجرم، ناچار، بی گفتگو، بی گمان ، بدرستی ، راستی را ، بی چند و چون

5- قیود ترتیب : پیاپی ، دمادم ، نخست ، درآغاز ، درانجام ، دسته دسته ، یکان یکان ، پی ، آنگاه

6- قیود نفی :  نه ، هیچ ؛ هرگز ، به هیچ وجه ، به هیچ رو ، اصلا ، ابدا ، مطلقا

7- قیود وصف :  خندان ، شادان ، سواره ، پیاده ، لنگ لنگان ،  عاقلانه ، آشکار ، نهان ، مردوار ، بنده دار ، آسان ، دشوار ، سربسته ، نهفته

8- قیود شک و ظن : پنداری ، گویی ، گوییا ، مگر ، شاید

9- قیود استفهام : کدام ، چند ، چه سان ، مگر ، هیچ

10- قیود استثنا : جز ، جز که ، مگر ، الّا

11- قیود تمنّی : کاشکی ، کاش ، ای کاش ، بو که ، آیا بود

12- قیود تشبیه : مانا ، همانا ، چنین ، چنان

[ یکشنبه شانزدهم مهر 1391 ] [ 8:12 ] [ نسرین عمادی ] [ ]

درمان مشکلات انشاء نویسی دانش آموزان

انشاء به معنی ایجاد کردن،پرورش دادن،ابداع و خلق کردن ،نظم دادن به فکرو نیز ایجاد کلام و نگارش آن در قالب عبارات زیباست. جمله نویسی ویا موضوع انشاء در کلاس درس ، باید طوری باشد که خاطره ای در ذهن دانش آموز تداعی کند یا چیزی را ببیند وبشناسد تا بتواند در مورد آن مطلب بنویسد.دانش آموزان دارای اختلال یادگیری در بسیاری از جنبه های بیان نوشتاری از همکلاسی های فاقد اختلال یادگیری،عقب ترند.این تفاوتها همیشه پایدار نیست وتا حدود زیادی برطرف می شود. دانش آموزان دارای اختلال یادگیری احتمالاَ در زمینه جمله نویسی و انشاء نویسی ،یعنی دستور زبان ومحتوا ضعیف اند.هر چند دانش آموزان بزرگتر،اصول نحوی وواژگان پیچیده تری را نسبت به دانش آموزان خردسال به کار می برند .

چرا انشا می نویسیم؟

1-جهت انتقال دانسته های خود به دیگران .

2-جهت تقویت استعداد و قوه تخیل خود.

3- جهت پرورش تفکر ،دقت،ادراک و استدلال خود.


ادامه مطلب
[ جمعه چهاردهم مهر 1391 ] [ 8:16 ] [ نسرین عمادی ] [ ]
.: Weblog Themes By Weblog Skin :.
درباره وبلاگ
امکانات وب